W codziennych sprawach związanych z pieniędzmi znaczenie ma nie tylko i wyłącznie rodzaj wybranej usługi, ale też sposób działania instytucji, która ją świadczy. W polskim sektorze bankowym funkcjonują podmioty o różnych formach organizacyjnych, a jednym z nich jest bank spółdzielczy. Jego charakter wynika przede wszystkim z tego, że działa jako spółdzielnia, a nie jako typowa spółka akcyjna.

W strukturze takiej instytucji występują członkowie posiadający udziały, a ich prawa i obowiązki określają przepisy a także statut. Nie znaczy to jednakże, że każda osoba korzystająca z rachunku musi zostać członkiem. W praktyce klient i członek spółdzielni mogą być dwiema różnymi rolami. To rozróżnienie jest istotne, ponieważ daje możliwość uniknąć częstego błędu polegającego na utożsamianiu samego posiadania konta z uczestnictwem w strukturze właścicielskiej banku.

Kiedy pojawia się pytanie, czym odbiega bank spółdzielczy od banku komercyjnego, warto rozpocząć właśnie od sposobu organizacji. W banku komercyjnym właścicielami są akcjonariusze, jednakże w banku spółdzielczym występują członkowie spółdzielni. Odmienna jest więc nie tylko i wyłącznie metoda prawna, ale też mechanizm związany z uczestnictwem właścicielskim. Z punktu widzenia osoby wykonującej przelew czy korzystającej z karty różnica ta może pozostać praktycznie niezauważalna. Bardziej widoczna staje się przy analizowaniu zasad członkostwa, organów banku oraz sposobu podejmowania określonych wyborów. Warto też pamiętać, że bank spółdzielczy wciąż wytwarza czynności bankowe i podlega regulacjom dotyczącym sektora bankowego. Nie trzeba więc traktować go jako instytucji o całkowicie innym charakterze niż pozostałe banki.

Drugą kwestią jest skala oraz sposób prowadzenia działalności. Bankowość spółdzielcza ma silne związki z lokalnymi społecznościami i przez lata była związana w głównej mierze z obsługą rolnictwa, niedużych przedsiębiorstw oraz klientów z mniejszych miejscowości. Aktualnie poszczególne banki mogą jednakże znacząco się od siebie różnić. Jeden może działać na niewielkim obszarze, podczas gdy inny ma rozbudowaną sieć placówek i szeroki zakres obsługi elektronicznej. Nie warto więc wyciągać wniosków dotyczących konkretnego banku tylko na podstawie jego spółdzielczego charakteru. Przy realnym wyborze usługi znaczenie mają detale zapisane w umowie i regulaminach. Tyczy się to w głównej mierze opłat za prowadzenie rachunku, zasad korzystania z karty, kosztów przelewów, warunków kredytowania czy dostępnych metod kontaktu z bankiem. Sama forma organizacyjna nie przesądza o tych parametrach.

Istotnym elementem pozostaje również lokalność, która w przypadku bankowości spółdzielczej może wpływać na sposób funkcjonowania instytucji, niemniej jednak nie stanowi uniwersalnej zasady. Zakres działalności zależy od konkretnego podmiotu, jego wielkości oraz przyjętego modelu organizacyjnego. Z perspektywy klienta ważne jest rozdzielenie informacji o rodzaju banku od oceny pojedynczej usługi. To, że dana instytucja jest spółdzielcza, mówi głównie o jej strukturze prawnej i właścicielskiej, jednak nie odpowiada samo w sobie na pytania o koszty, przystępność towarów czy sposób obsługi. Przy analizowaniu oferty trzeba zatem sprawdzać obowiązujące dokumenty a także dokładnie sprecyzowane warunki. Takie podejście ma znaczenie w szczególności wtedy, gdy porównywane są instytucje o różnej formie prawnej, ponieważ dokładnie tak samo wyglądająca usługa może być regulowana odmiennymi zasadami szczegółowymi.

Dodatkowe informacje: spółdzielczy bank.