W codziennym obrocie finansowym można spotkać różnorakie rodzaje banków, a ich sposób działania nie zawsze jest bezsporny dla osoby, która korzysta przede wszystkim z głównych usług bankowych. Jednym z nich jest bank spółdzielczy, którego konstrukcja organizacyjna różni się od modelu typowego dla dużych banków komercyjnych. Banki spółdzielcze działają w formie spółdzielni, a ich funkcjonowanie opiera się na zasadach określonych w przepisach dotyczących działalności bankowej a także prawa spółdzielczego.
Ważną rolę odgrywają w nich członkowie, którzy posiadają udziały i mogą uczestniczyć w określonych procesach związanych z funkcjonowaniem spółdzielni. Nie znaczy to jednakże, że właściwie każdy klient banku samoczynnie staje się jego członkiem. Klient może skorzystać z rachunku, lokaty, kredytu czy innych usług bez pełnienia takiej funkcji, zależnie od zasad obowiązujących w danej instytucji.
Pytanie, czym odbiega bank spółdzielczy od banku komercyjnego, dotyczy przede wszystkim sposobu organizacji i własności, a nie samego faktu wykonywania zasadniczych operacji finansowych. Bank komercyjny jest zwykle częścią większej struktury kapitałowej, jednakże bank spółdzielczy ma formę spółdzielni i działa w ramach określonego systemu bankowości spółdzielczej. W praktyce różnice mogą być widoczne także w skali działania. Banki spółdzielcze na prawdę bardzo często koncentrują działalność na konkretnym obszarze, dzięki czemu ich sieć placówek i zakres lokalnej aktywności mogą posiadać bardziej regionalny charakter. Nie jest to natomiast reguła pozwalająca oceniać każdą instytucję w ten sam sposób. Poszczególne banki mogą różnić się wielkością, ofertą, sposobem obsługi a także zakresem dostępnych usług. Z perspektywy klienta istotne jest zatem sprawdzenie konkretnych warunków, zamiast opierania się wyłącznie na nazwie banku albo jego formie prawnej.
Charakterystyczną cechą bankowości spółdzielczej jest także silniejsze powiązanie z lokalnym rynkiem. W przeszłości banki tego rodzaju pełniły bardzo ważną funkcję w obsłudze rolników, małych przedsiębiorstw a także mieszkańców mniejszych miejscowości. Współczesny zakres ich działalności jest szerszy i może obejmować zarówno klientów indywidualnych, jak i firmy czy jednostki działające lokalnie. Przy ocenie dokładnie sprecyzowanej oferty znaczenie mają jednak najmniejsze elementy: wysokość opłat, zasady prowadzenia rachunku, oprocentowanie, warunki kredytów, dostęp do bankowości elektronicznej czy sposób realizowania płatności. Sama forma spółdzielcza nie przesądza o tym, że dana usługa będzie tańsza, droższa, prostsza albo bardziej rozbudowana. Takie wnioski można wyciągnąć dopiero po porównaniu aktualnych regulaminów i tabel opłat.
Warto też pamiętać, że bank spółdzielczy nie jest tym samym co kasa spółdzielcza czy inna instytucja finansowa działająca poza sektorem bankowym. Banki spółdzielcze są bankami w rozumieniu obowiązujących przepisów i podlegają najlepszym zasadom nadzoru a także wymogom dotyczącym prowadzenia działalności bankowej. Ich specyfika wynika przede wszystkim z formy prawnej, struktury właścicielskiej i sposobu organizacji. Dla osoby rozważającej użytkowanie z usług takiej instytucji najistotniejsze staje się więc rozdzielenie dwóch kwestii: tego, czym jest bank spółdzielczy jako metoda działalności, oraz tego, jakie dokładnie określone warunki oferuje wybrany bank. Dopiero takie rozróżnienie daje możliwość poprawnie zrozumieć, czym różni się bank spółdzielczy od innych banków i jakie znaczenie te różnice mogą mieć w zwykłym korzystaniu z usług majątkowych.
Sprawdź: spółdzielczy bank.
